Kerstnachtmis,
24 december, G.J. Westerveld, Antoniuskerk
Voor velen van ons is deze avond het begin van een paar gezellige dagen
die je bij voorkeur doorbrengt met familie of zijn beste vrienden. In het donker
en de kou - of het ongewone tijdsip van een winteravond willen we ons in de
kerk bij het licht van kaarsen even opwarmen aan oude verhalen. Mogelijk zit
je hier helemaal niet met een kerstgevoel met de geur van dennengroen in je
neus en kaarslicht voor je ogen. Misschien voel je in deze dagen weer dubbel
leeg door de herinnering aan het moment van het ongeluk dat de wereld heeft
omgekeerd. Zelfs in een huis vol gezellige mensen voel jij die hartverscheurende
eenzaamheid…. Het verhaal dat we in deze nacht horen gaat over mensen van wie
het leven op kop wordt gezet door een besluit van de keizer in Rome. De Romeinse
bezetting is voor het joodse volk een donkere bladzij in de geschiedenis. Uit
naam van de keizer treedt er een landvoogd meedogenloos op tegen ieder die opkomt
voor vrijheid en rechten van gewone mensen Duizenden mensen zijn door het bezettingsleger
opgepakt en afgemaakt Keizer Augustus heeft er alles voor het zeggen . Zijn
macht lees je af aan zijn titels die hem van een sterfelijke mens verheven hebben
tot zoon van de goden. Iedereen in het uitgestrekte rijk van Iran tot Spanje
diende zich te schikken naar het woord van de heer in Rome, als een almachtige
god.. Door zijn tijdgenoten wordt Augustus geprezen om de vrede die hij brengt,
de Pax Romana. dat is voortdurende dreiging met geweld. De vrede van de keizer
is een orde ten koste van een massa verminkte en gesmoorde mensenlevens. Lucas
vertelt ons vandaag dat deze keizer de registratie beval van de inwoners van
het joodse land om er achter te komen hoeveel hij van het volk via zijn belasting
kan binnenhalen. Gewone mensen kunnen niet veel anders dan zich schikken in
deze onverzettelijke feiten: zij moeten het ongemak ondergaan en verdragen.
Het woord van de keizer uit Rome is ook onverbiddelijk voor Jozef, een nazaat
van de oude koninklijke familie van het volk. Met zijn hoogzwangere vrouw Maria
maakt hij de reis van Galilea naar Bethlehem om zich te melden in de stad van
herkomst te melden In de stad van zijn familie ,waar de herinnering aan de grote
koning David nog sluimert baart Maria haar kind. Bij Maria en Jozef, in het
rijk van de keizer met zijn vrede van het graf en geweld , wordt de vredevorst
van God geboren. In deze nacht verschijnt in Bethlehem een nieuwe toekomst voor
de wereld; anders dan die van de machtigen en de geweldenaars. Ver van Rome,
het centrum van de macht, ver van de plaats waar de beslissers van de samenleving
zich verzamelen, ver van de mensen naar wie iedereen opkijkt verschijnt de vorst
van de hemelse vrede: als het kind van de verre nazaten van een koning . Voor
het koningskind in Bethlehem is geen paleis beschikbaar en worden er geen saluutschoten
afgevuurd; noch wordt er muziek gespeeld in aanwezigheid van de notabelen.van
het land Op het eerste oog is er niets koninklijks aan het kind dat verschijnt
in de behuizing van arme mensen die zich warmen bij het vee. Een voerbak staat
daar als zijn wieg. Lucas meldt ons deze geboorte als een goede tijding, letterlijk
evangelie, dat herders, die gerekend worden tot het uitschot van de samenleving
als eersten te horen krijgen van een hemelse bode. Zij worden door een hemels
koor in het zonnetje gezet; en zij hebben de primeur van het kraambezoek ..
Voor mensen die zichzelf niet zo nodig als geslaagde brave burgers op de borst
hoeven te slaan staat in een zee van licht een engel met de boodschap: Heden,
nu is voor u een redder geboren: Christus de Heer. De eer is aan de mensen,die
gewend zijn dag in dag uit te moeten sappelen voor hun kostje: de mensen van
twaalf ambachten en dertien ongelukken,de mensen die moeilijk verder komen door
hun strafblad mogen deze nacht even in de hemel kijken. Zij mogen de engelen
horen zingen die God loven en danken voor wat er op deze aarde gebeurt Zij zijn
de eersten die de hemelse blijdschap zien om God die afdaalt en gaat wonen onder
de mensen van goede wil…. Het bericht van deze nacht keert ons denken om:de
hemel daalt af naar de aarde. De schepper bezoekt zijn schepsel: God komt bij
ons op bezoek. God zoekt ons op uit liefde voor zijn eigen kind….. En laten
wij ons meelokken naar de plaats waar Hij zich laat zien? Het feest van de geboorte
van de Heer is maandag 27 december afgelopen. Het verhaal van deze nacht is
het begin van een lang verhaal over Jezus Christus die de namen draagt Zoon
van God en Zoon van mensen. We lezen verder op de zondagen die komen dat het
kind opgroeit tot een man vol wijsheid en vervuld van Geest van de Allerlhoogste.
Zijn leven is vol heil en zegen voor de mensen die zijn pad kruisen.. Met zijn
aandacht en raad is Hij Licht geworden voor wie in het donker doolt. Door zijn
toedoen krijgt het leven van velen weer glans; Hij bezoekt het arme en misdeelde
volk; hij heeft brood voor wie honger hebben. Hij geeft troost aan wie geen
vriend meer heeft Tot ergernis van de mensen die in zijn dagen toonaangevend
zijn in de samenleving laat Jezus zich in met mensen aan de rafelrand van de
samenleving. Blinden, bezetenen, tollenaars en zondaars zijn het gezelschap
….. Je ziet in zijn levensverhaal dat Jezus de titels die in een lange geschiedenis
aan koningen zijn toegedicht met recht en reden draagt. Als je verder naar Lucas
luistert ontdek je hoe Jezus helemaal voldoet aan het signalement van de mens
die op God lijkt. Jezus doet waarvoor Adam in den beginne was bestemd toen God
hem uit aarde boetseerde… Met verwondering horen we vanavond ook de schrijver
van de brief aan Titus over die heilzame kracht van Jezus spreken: ”de genade
van God is verschenen , bron van redding voor alle mensen..” En: hoe hebben
wij hier reden om het feest van Gods verschijning op aarde te vieren. Wat heeft
feest van deze nacht te maken met de eenzaamheid van mensen met hun angst voor
terreur, met Irak , Darfurr en armoede, met een voortwoekerende aids epidemie
en zoveel smeulende of brandende oorlogen…? Ik wijs dan naar de lichtpuntjes:
in die gepijnigde en verscheurde wereld staan op een verrassende manier steeds
mensen weer mensen op die als Jezus Messias een baken van hoop zijn. Voor wie
het wil zien: er zijn er om ons heen nog steeds mensen die voor elkaar goed
en zegen betekenen . Ze worden het zomaar door wat ze zijn gaan doen Ik denk
aan een paar ouders die dag in dag voor hun gehandicapte kind klaar staan. Ik
denk aan een massa vrijwilligers die zich in ons land bekommert om zieke en
stervende mensen Ik denk aan de vrouwen in onze stad die buitenlandse vrouwen
wekelijks thuis bezoeken om hen te helpen bij het leren van de Nederlandse taal.
Ik ben steeds weer verbaasd over de kracht van een mensen die jarenlang zorgen
voor een vluchtelingengezin, dat niet hier mag blijven en ook niet terugkan
naar het vaderland….. Ik ben verwonderd om zo veel trouw en humor van mensen,
die bij deze bittere dingen gewoon doorgaan. Zij halen zelden het nieuws en
ze hebben geen enkel gewicht in de politiek van de president van Amerika en
zijn bondgenoten. Het is nu als in de dagen van Lucas met de keizer van Rome
waar geen oog is voor de koningszoon die werd geboren in het onbekende Bethlehem.
Wij vieren in deze nacht Zijn verschijning die nog steeds van zich laat spreken:
in zoveel liefde,trouw en toewijding die mensen aan elkaar durven geven.. Hij
komt nog steeds, op onverwachte wijze en momenten, in zoveel mensen van goede
wil . Ik wens ik u open oren en ogen en een zalig kerstfeest…..