17e zondag van Pasen, 29 juli 2001, G.J. Westerveld, Antoniuskerk
Ouderen onder u die de oorlog hebben meegemaakt vertellen me wel eens over volle kerken ……… Als een soort troost moet ik dan vaak ook horen: wacht maar als het weer eens wat minder met ons gaat; dan zal je zien dat nood leert bidden Ik weet het niet ik zie wel dat nood mensen bitter maakt en moedeloos en wantrouwig…… Hoe kan je bidden als je beseft dat jouw gebeden niets veranderen aan de overmacht van de natuur aan het geweld van de oorlog, aan de ziekte en de dood van lieve mensen….. Als je de bijbel leest over bidden gaat het over iets anders dan het afgeven van ons verlanglijstje bij God waarna wij hem nog dagelijks kunnen herinneren aan zijn plicht tot het leveren van onze vrede en ons geluk … De bijbel gelooft ook niet in een god die de wereld bespeelt als zijn eigen poppentheater. Bidden heeft te maken met vriendschap en verkering; met omgang met God, met een vreemde die dichtbij je is …… Dan kijken we naar Abraham die om de stem van God alles heeft losgelaten wat hem zekerheid gaf en die daarom de eerste gelovige heet Hij heet voor onze moslimburen vriend van God, el Khalil, We hoorden vorige week van hem dat hij drie vreemdelingen in zijn tent heeft uitgenodigd en hun een vorstelijke maaltijd aanbiedt terwijl hij helemaal niet weet wie hij binnen heeft gehaald. Daar komen dingen op tafel waar het echt om gaat; over een zoon en een toekomst waarin je niet meer durft te geloven …… Je voelt vandaag de aarzeling; zal ik het vertellen, of toch maar niet….. Als het er een moet weten dan is hij het, Gods vriend…… Abraham weet je waarom ik gekomen ben? Ik wil weten of het waar is wat ik gehoord heb; ik wil de mensen die het uit schreeuwen om wat hun wordt aangedaan niet laten zitten……. Dezelfde woorden hoort Mozes in de woestijn van God als hij bij de brandende braamstruik staat: Ik heb het gejammer van mijn volk in Egypte gehoord; ik heb de ellende gezien; Ik daal af om mijn volk te bevrijden Dat het in Sodom en Gomorra niet goed gaat wist Abraham al Hij heeft zijn neef Lot er tegen zijn zin in naar toe laten gaan. Het is een samenleving waarin geen ruimte is voor wie van anders is; alleen wie net zo is als wij is hier welkom. Dat is precies de omgekeerde wereld van de gastvrijheid die we bij Abraham zien uitgemeten ….. In Sodom en Gomorra worden vreemdelingen gemolesteerd ; het gastrecht van de vreemde dat in het hele oosten heilig is wordt er met voeten getreden…… waarbij ook verkrachting of ander sexueel misbruik niet geschuwd worden. In het christendom, als de kerk al een paar eeuwen bestaat, krijgt het verhaal de uitleg waarmee homosexuele relaties uit naam van God verboden zijn……. De Rechtvaardige God gaat naar Sodom en Gomorra om een eind aan maken aan het schreeuwende onrecht waaraan mensen kapot gaan….. Abraham denkt aan de mensen die niet meedoen ; moeten de rechtvaardigen lijden met de zondaars? Als tegen zijn beste vriend begint Abraham met God te praten: Dan begint het afdingen als op een oosterse markt, een gesjaccher met God dat je verder in de verhalen nergens vindt… Als er nou vijftig rechtvaardigen zijn, of 45 of misschien maar veertig of als het tegenvalt maar 30 of 20…… Maar Abraham is er niet zeker van of het er nog zo veel zijn als het er nou eens maar 20 zijn….Ook dan nog laat God genade voor recht gelden….. En als het er maar 10 zijn? Omwille van tien rechtvaardige mensen laat God de stad bestaan; Daarom houden de joden tot op deze dag vast aan het getal van tien mannen om samen te kunnen bidden die samen de gemeenschap vormen waarin God woont; 10 mensen die weten waarvoor ze het leven hebben gekregen voor wie God de aarde laat bestaan…. Waar twee of drie in Gods naam bij een zijn gebeurt het zelfde: daar blijft omwille van de gemeenschap de wereld bestaan…. Een rechtvaardige redt Jeruzalem van de ondergang zegt later een van de profeten En dan mag je ook denken aan Jezus van wie een heidense officier zegt die bij zijn kruis staat dat hij een rechtvaardige is geweest Voor zo’n mens houdt God de wereld overeind…… Jezus vertelt zelf ook van Gods geduld met de mengeling van goed en kwaad: Hij laat op zijn akker de tarwe en het onkruid samen groeien om alle goede tarwe te laten rijpen tot de oogst De leerlingen van Jezus hebben gezien dat hun Meester het tot zijn dood uitgehouden heeft door steeds de eenzaamheid op te zoeken; door Zijn omgang met God te koesteren: zeg maar door te bidden….. Steeds wordt ons verteld dat Jezus zich terugtrok in de eenzaamheid om daar te bidden . We kennen het verhaal van de verheerlijking op de berg Thabor: hij wordt er voor de ogen van zijn vrienden een ander mens. We zien hem de laatste nacht in de hof van olijven vraagt Jezus zijn leerlingen het met Hem uit te houden, te waken in de beproeving En aan het kruis blijft hij bidden: Vader vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen totdat hij zegt: In uw handen leg in mijn leven…. Na hemelvaart en pinksteren wordt van de leerlingen, de kerk in Jeruzalem verteld dat de mensen eendrachtig samen leven en volharden in het gebed…….. Volgens Lucas is Jezus Christus volgen biddend leven….. De leerlingen van Jezus vragen Hem: Leer ons ook bidden: Dan leren ze niet een kruisje slaan de handen vouwen en de ogen sluiten of met opgeheven handen gaan staan. Wat Jezus dan doorgeeft zijn woorden die wij het Onze Vader noemen. Miljoenen mensen hebben door de eeuwen heen het gebed op allerlei gezegd en wij bidden het dagelijks met mensen uit allerlei andere kerken….. Het Onze Vader is een programma; waarmee je zegt hoe je in het leven staat. Wat Jezus ons in het gebed zegt heeft hij zelf geleefd. Met hem zeggen wij : dat ons leven draait om God van wie wij geloven dat Hij voor ons kiest, dat Hij van ons houdt, en dat Hij voor ons opkomt als voor zijn lieve kind: onze Vader in de hemel. We zeggen dat het ons op aarde te doen is om Gods belangen: uw Naam worde geheiligd, uw rijk kome, uw wil geschiede. Daarin zitten alle verhalen van de profeten en van Jezus die ons leren hoe de Naam van God gerechtigheid is en dat Gods wil op aarde te maken heeft met het doen van dat wat mensen vrede en gerechtigheid brengt: dan gebeurt Gods wil……dan komt Gods rijk Omdat waar te maken vragen wij om brood; dat ons alles gegeven wordt wat we nodig hebben om te leven; Hoort U weer : niet geef mij brood , maar geef ons brood Wij zullen het leven met elkaar delen; wat hier op aarde is is van alle mensen samen die God Vader noemen. We vragen God niet te blijven bij zijn afkeer van ons vergeef ons onze zonden en we verplichten met die vraag aan God onszelf om te beginnen met aan ieder die bij ons in het krijt staat een nieuwe kans te geven: ook wijzelf vergeven aan anderen……. En we vragen en hopen dat we stand houden op deze weg ook als de verleiding groot is om anders te gaan leven….. Ga het maar doen; en denk niet te gering over God als je al ziet wat mensen als vaders, moeders vrienden, vriendinnen voor elkaar kunnen zijn. Vertrouw er op dat God niet onder de maat kan blijven voor zijn vriend. God geeft zijn vriend de heilige Geest God is in het leven van zijn vriend ; dat hebben de leerlingen van Jezus in Jeruzalem gezien op de paasmorgen en op de pinksterdag. Daarom wens ik ons de moed en de kracht toe om van Jezus Christus te leren bidden dat wij mensen zijn door wie Gods droom van een wereld van vrede en gerechtigheid in de familie, in de straat en de stad waar we wonen kans krijgt dichterbij te komen…..