Zondag
25 januari 2004, G.J. Westerveld, Antoniuskerk
Je voelt je soms meewarig bekeken als mensen van je horen dat jij gelooft en
nog meedoet in een parochie: je hoort bij een uitstervend soort…… Je hoeft echt
niet meer naar de kerk voor mooie gedachten en diepe gevoelens want er is in
onze dagen veel meer waar je je hart aan kan op halen: Het christelijk geloof
is maar een kraam op de markt van religie en levensbeschouwing …. Hoe vaak is
de zondagse bijeenkomst gewoon oersaai: - altijd hetzelfde. Voor het oog van
een argeloze bezoeker is is de parochie op zondagmorgen een gezelschap verveelde
mensen met allemaal hun eigen plaatsje die wachten tot het uur voorbij is….en
dan weer gaan….. Soms weten we zelf ook niet echt of we nog iets meer verwachten…….
Nehemia leeft in een soortgelijke sfeer. Hij hoort bij het joodse volk dat jarenlang
in Babylon, Irak, in ballingschap is geweest. De nieuwe perzische vorst Kores
die Babel heeft veroverd gaf de joden toestemming terug te keren naar Juda en
Jeruzalem. Eenmaal daar waar hun ouders en grootouders hebben geleefd komt de
vraag op wat ze in Jeruzalem eigenlijk willen en zoeken….. Het gaat er helemaal
niet goed: er is een kleine groep mensen schatrijk en de massa weet niet hoe
ze vandaag aan brood zal komen…. De herbouw van Jeruzalem stagneert: de stadsmuren
en de tempel liggen jaren na de terugkeer van het volk nog in puin…… Eigenlijk
weet ook niemand meer wat het geloof van het volk is: alles kan en alles wordt
goed gevonden….. Nehemia gaat in tegen deze sfeer van gelatenheid; hij maakt
plannen voor de herbouw van de muren en de tempel Hij wil ook dat de joden weer
joden worden door te leven volgens de regels van de traditie; het houden van
de wekelijkse rustdag en dat er geen gemengde huwelijken worden gesloten van
joden met de mensen van andere volken die in Jeruzalem en Juda zijn komen wonen….
Nehemia bouwt letterlijk en figuurlijk muren; hij trekt grenzen…… We weten ook
hoe gevaarlijk muren en grenzen kunnen werken: want wee de mensen die over de
grenzen heengaan: ze worden afgemaakt soms zelfs in Gods naam……. Als je verder
leest blijkt Nehemia vooral een wijs en bezield bestuurder: die begaan is met
de armen van het land. Hij is iemand die het onrecht van de rijken aanpakt…
We horen vandaag dat hij de bijbel laat voorlezen en uitleggen. We horen over
een bijeenkomst op een groot plein, niet in de tempel, maar midden in de stad,
midden in het leven waar iedereen urenlang ademloos luistert….. De priester
is vast begonnen met de oproep: Hoor Israel, de Heer is uw God, en Hij is de
enige Oude woorden en tradities worden door Nehemia en Ezra zo uitgelegd dat
de mensen in Jeruzalem er zichzelf in herkennen. De woorden van het oude boek
worden weer richtingwijzers in de vragen van goed en kwaad . Het oude boek moet
elke keer, voor elke generatie weer worden uitgelegd als een mens zijn verantwoordelijkheid
neemt als Adam, mens, tegenover God, zijn Schepper……… De mensen in Jeruzalem
begrepen dat ze ver zijn geraakt van wat Mozes uit Gods naam heeft geschreven
over het land van melk en honing; de wereld waarin iedere mens tot zijn of haar
recht komt Ze zien in dat dat land van de belofte zou hier moeten zijn – op
de grond waar nu hun eigen voeten staan…. Bij de grote beroering die onder de
mensen ontstaat spreekt Nehemia met de priester bemoedigende woorden, woorden
van geloof : God wil de mensen nog steeds dat land geven: nu is het onze kans
om te beginnen Laten we dat vandaag maar vieren: dat deze dag van inzicht een
Godsgeschenk is : daarom bij alles wat in puin ligt niet getreurd…. En we lezen
dat het volk feest viert: dat mensen hun eten en drinken delen met elkaar. Nu
is er al een voorproefje van hoe het in de hele wereld van God zal toegaan…..
Als je naar Jezus kijkt zie je Gods wereld hier en nu bij ons schrijft Lucas
in de aanhef van het boek dat hij opdraagt aan Theofilus, dat is “hij die van
God houdt”…. We lezen hoe Jezus sabbat dienst doet in de synagoge van het dorp
waar hij is opgegroeid. Daar mag Hij uit de thora voorlezen , en hij leest het
visioen van Jesaja over de messias. De messias waar Jesaja van droomt zit voor
de mensen in de synagoge van Nazareth: Vandaag is het schriftwoord in vervulling
gegaan Kijkt u maar wat je ziet en hoort bij Jezus De messias is gekomen voor
wie wil geloven in wat Jezus zegt en doet…. die door Gods kracht bevangen sinds
hij gehoor geeft aan de stem die uit de hemel toen Hij in de Jordaan werd gedoopt
. Jezus maakt aan de mensen in de synagoge van Nazareth duidelijk: hier, met
Mij , begint de tijd waarin wordt rechtgezet wat scheef is gegroeid ….. hij
zet zich in voor vluchtelingen, de zieken, gehandicapten, de illegalen, de gevangenen,
criminelen, de daklozen de eenzamen, de gekken…… Bij Jezus zijn de mooie dromen
van het leven op aarde al werkelijkheid geworden. Het nieuwe leven is bij Hem
zichtbaar en tastbaar en navolgbaar; zijn leven is na te doen… Jezus heeft mensen
als zijn leerling verzameld om Zijn leven, dat de wereld beter maakt ,voort
te zetten…. En wij ? We voelen ons vooral beklemd door veel wat er verkeerd
zal kunnen gaan: je wordt niet vrolijk van hoe het in ons eigen land gaat tussen
de groepen mensen die elkaar verdacht maken; wat wordt er van Europa met de
armoede voor de deur; hoe gaat het met de honger en de Aids van massa’s mensen
in Afrika en wat voor milieurampen hangen ons boven het hoofd ?. Als in de dagen
van Ezra en Nehemia gaat het ook in onze dagen om een nieuwe relatie tussen
God en de mensen; dat wij weer leren en ontdekken waartoe we op aarde zijn…
om een ander van dienst te zijn….. Wij zijn ooit gedoopt; toen bestemd om als
christen, leerling van Jezus Messias door het leven gaan… Dat vraagt van ons
niet alleen maar mooie en gelovige woorden maar ook de daden, als van Godzelf,
die eindeloos liefde te laten zien voor wie in het leven op aarde te kort wordt
gedaan …… Ik geloof nog steeds dat daarvoor ons God zal bezielen met zijn eigen
kracht