Zondag
21 december 2003, G.J. Westerveld, Antoniuskerk
Overal komt je in deze dagen het kerstfeest tegemoet; waar je ook komt loop
je in deze dagen aan tegen lichtjes, glimmende ballen en dennnegroen. en de
kerstbomen staan al weken achter de ramen. In deze maand kunnen we in de stad
zeven dagen per week inkopen kunnen doen; er komt blijkbaar heel veel kijken
bij het kerstfeest om het goed te kunnen vieren Aan een drukke tijd komt deze
week gelukkig een einde: en dan is het zover….dat gaan we kerstfeest vieren…..
Je moet in alles wat je om heen ziet wel heel erg je best doen om iets te vinden
van het kerstfeest van de christenen: de geboorte van Jezus in een stal in Bethlehem….
Christenen zijn in de afgelopen week heel anders bezig geweest met de voorbereiding
van het feest en je moet naar binnen in kerken en huizen om het te kunnen zien:
door een adventskrans of een stalletje In de teksten van de liturgie van deze
dagen vragen profeten je ogen open te houden voor wat er om ons heen gaande
is: aan dreiging maar nog meer voor tekens van hoop die wijzen naar de toekomst.
Die is anders dan wat we tot nog toe hebben meegemaakt: Gods koninkrijk staat
voor de deur…… Zie je wat er gebeurt? Geven wij onze ogen de kost en verstaan
we de dingen? Of kijk je naar het journaal met het gevoel dat met de dag de
ellende in onze wereld alleen maar groter wordt……..? Vandaag weer een verhaal
om te oefenen in het ontdekken van Gods wonder; van het waakzaam leven in de
tijd….. Waar zal de Messias verschijnen ? Niet waar je de koningskinderen verwacht
niet in Jeruzalem : het Den Haag of New York in de dagen van de profeet Micha.
De Messias verschijnt in Bethlehem: in een gehucht van niks…… U weet hoe er
in Jeruzalem aan het hof paniek uitbreekt als daar drie buitenlanders komen
en vragen waar ze de jonge koning van de joden kunnen vinden. Dan zijn daar
geleerde priesters die ook deze oud tekst voorlezen En de wijzen gaan op pad
en ontdekken dan in Bethlehem het kind waarvan zij de ster in het oosten hebben
gezien. Verder is er niemand die lijkt te luisteren; behalve Herodes die het
gevaar voor zijn troon ziet… Dan moet het kind met zijn ouders naar Egypte vluchten
als de soldaten van de koning uit Jeruzalem er met geweld huishouden: zoiets
als in Sebrenica een jaar of acht geleden…. In de verhalen van de bijbel horen
we dat bij God de rollen steeds zijn omgekeerd: de onderste steen komt boven
en het kleine wint het van het grote; de kwetsbare is sterker dan de gewelddadige….
We lezen steeds in andere woorden dat God is te vinden aan de kant van de mensen
die over het hoofd worden gezien; Hij is te vinden bij de mensen die een probleem
zijn: die uitgespuwd worden omdat ze arm, vreemdeling, crimineel, arbeidsongeschikt
,oud of niet ingeburgerd zijn…. God staat tegenover onze manier van leven en
denken: waarin groei, macht en grote getallen tellen. Hoe doen wij doen er aan
mee, vaak zonder dat we er bij stil staan - ons koopgedrag in Europa zorgt voor
armoede en dood of een beetje brood voor mensen in Afrika in Latijns Amerika,
……. Dat hoor je en lees je uit wat ons wordt verteld door de actie Solidaridad;
onze broeders en zusters. En als wij in de komst van God op aarde geloven zal
iemand dat moeten kunnen zien aan wat we zeggen en doen…. Dan zal er bij ons
iets te zien moeten zijn van de wil om het leven te delen met die mensen die
in het evangelie door Jezus in zijn gezelschap worden gevraagd …. Lucas laat
ons ook iets van de omgekeerde wereld zien bij twee nichten die beide in verwachting
zijn De oudere, Elisabeth de vrouw van een priester van de tempel van Jeruzalem
begroet haar jongere nicht Maria een meisje van het platteland met allerlei
eerbetoon…. Achter de namen van de vrouwen mag je de hele geschiedenis van Israel
lezen: Maria herinnert aan Mirjam, de zuster van Mozes. Toen alle jongetjes
van het volk Israel in Egypte moesten worden gedood kon de moeder van Mozes
na drie maanden haar zoontje niet meer verborgen houden Ze legde haar kind in
een biezen mandje te vondeling aan de oever van de Nijl op de plek waar de prinses
regelmatig kwam zwemmen. Daar hield Mirjam de zaak in de gaten Toen de prinses
zich over het kindje ontfermde kwam Mirjam te voorschijn en zij stelde voor
dat de moeder van Mozes het kind mocht opvoeden totdat het jongetje in het paleis
van de farao kon wonen. Met Mirjam is de bevrijding van Israel begonnen…. Voor
de eerste lezers van Lucas is de gelijkenis duidelijk: Met Maria die met haar
kind redt van de moordzucht van koning Herodes en naar Egypte vlucht is de verschijning
van het koninkrijk begonnen….. Elisabeth is voor Lucas ook een naam vol herinneringen
Zij was als Sara ,de vrouw van Abraham ook onvruchtbaar en als Hanna de moeder
van Samuel die ook geen kinderen kon krijgen. Elisabeth hoort bij de grote vrouwen
op de grote momenten in de geschiedenis van het volk. Het is een knipoog naar
de wereld van mannen die het voor het zeggen hebben en de boel laten verloederen:
Steeds staan er dan vrouwen in het verhaal die zorgen voor een nieuw begin voor
het volk van God…. Elisabeth ziet als eerste hoe in haar nicht een nieuw begin
groeit voor het volk dat leeft in een land dat is bezet en de massa arm is gemaakt…
Gezegend zijt Gij onder de vrouwen en gezegend is de vrucht van je schoot…..
Maria heeft de engel die bij haar thuis kwam geloofd en daarom wordt ze vandaag
door haar nicht geprezen … God kiest voor de kleine: voor Maria, een meisje
van het platteland; voor een gehucht van niets: zo gaat God met mensen om. U
moet de komende dagen maar eens lezen wat zij zingt: het lijkt sprekend op wat
haar naamgenoot zingt aan de Schelfzee: Mijn ziel maakt God groot; van blijdschap
juicht mijn geest om God, mijn redder Hij slaat de trotsen uiteen, maar geringe
mensen verheft Hij. Wie honger hebben geeft Hij overvloed maar rijken stuurt
hij weg met lege handen…. Ik wens ons allen toe dat wij zo met Maria het kerstfeest
vieren en God in ons leven zien.