Preek van zondag
1 juli 01 , G.J. Westerveld,
Antoniuskerk
De vakantiekoorts
begint: de eerste scholen zijn vrij en overal vragen mensen aan elkaar wanneer
ze weg zijn en waar hun reis heen zal gaan: zon en strand, natuur of cultuur
of alles samen….. Honderdduizenden, nee miljoenen mensen zullen weer op weg
gaan; en we hopen dat we de onzen na een paar weken weer in welstand terug zullen
zien…… De verhalen die we vanmorgen hier horen spelen zich af met mensen onderweg.
Uit het boek van de geschiedenis van de koningen van Israel horen we over Elia
die uit de woestijn komt van de berg waar hij God in het voorbijgaan, op zijn
rug, mocht zien. Elia was het leven zat; alles wat hij had geprobeerd was op
niets uitgelopen; Zijn succesvolle optreden tegen de heidense priesters in Israel
moest hij bekopen met de woede van een beledigde koningin die gezworen heeft
dat zij de profeet net als haar priesters uit de weg zal ruimen. In de woestijn
kwam Elia op adem en hij keerde terug met de opdracht voor een dubbele koningszalving
en hij moet ook voor zich zelf ook een opvolger zoeken….. Onderweg ziet Elia
een jongeman op het land aan het werk: iemand die weet wat werken is Aan Elia
wordt duidelijk dat deze jongen geschikt is voor het profetenvak. De jonge boer
krijgt van Elia de mantel, het uniform waaraan men in die dagen profeten herkent
om de schouders gehangen: ……. Elisa begrijpt het gebaar; hij gaat achter de
profeet aan maar hij wil eerst nog even naar huis; niet om zich te wassen en
schone kleren aan te trekken maar om afscheid te nemen…….. Voor afscheid is
geen tijd: je gaat nu of je gaat niet want je hoeft niet mee maakt Elia duidelijk
Elisa slacht dan de ossen en slaat de jukken aan brandhout en het gekookte vlees
geeft hij aan het werkvolk. Je kan zeggen dat Elisa de schepen achter zich verbrandt
een weg terug is er voor hem niet meer …. Een weg terug is er niet meer voor
Jezus zegt vandaag Lucas tegen ons vanaf het moment dat hij uit Galilea koers
zette naar Jeruzalem. In de oorspronkelijke griekse tekst lezen we toen de dagen
van zijn verheffing op het punt stonden zich voltrekken….. richtte Jezus zijn
blik op Jeruzalem…… Bij verheffing denken we met Lucas aan de kruisiging, aan
de verrijzenis en de hemelvaart van Jezus; In Jeruzalem komt aan het licht wie
Jezus is de Zoon van God. Vanuit Zijn kruisdood met de verrijzenis en hemelvaart
is Jeuzus voor zijn volgelingen het evangelie dat de hele wereld zal overgaan,
tot in onze dagen…… We staan op het keerpunt: vanaf nu is Jezus gericht op Jeruzalem;
er is geen weg terug : nu gaat het Jezus om Jeruzalem de stad met de tempel
van God, daar zal het volk op verrassende wijze zien hoe God als de minste mens
alle vernedering zwijgend verdraagt Daar zal wat door generaties profeten en
gelovigen over de gerechtigheid van God is gezegd en gedroomd handen en voeten
krijgen: daar zal Jezus de Messias van Israel zijn.blijkt in een . Jezus zal
tenslotte in Jeruzalem met zijn leven zijn geloof onderstrepen : dat God leven
geeft aan allen , zonder onderscheid….. Jezus kiest de kortste weg: door het
land van de Samaritanen die door de joden voor heidenen en ketters worden uitgemaakt….
Alleen bij Lucas gaat Jezus door hun land; bij de andere evangelisten gaat Jezus
er met een bocht om heen; ….. Blijkbaar maakt Jezus in de beleving van Lucas
niet zo'n groot onderscheid tussen heidenen en gelovigen; Lees er maar rustig
dat Lucas heeft gezien dat voor Jezus onze grenzen tussen mensen niet erg interessant
zijn….. Dat te horen en lezen moet ons als mensen van de kerk ook heel bescheiden
maken in ons oordeel over anderen……. Als jood met Jeruzalem als doel van zijn
reis vraagt Jezus om problemen met de Samaritanen: hij is er niet welkom.. Jezus
neemt het ongerief voor lief Maar zijn vrienden willen deze ongastvrije mensen
graag mores leren: laat het vuur uit de hemel komen zoals ooit de profeet Elia
bij de heidense priesters deed… Jezus wijst dat geweld af: jij hoeft je gelijk
niet te halen….. God mag je niet voor je eigen karretje spannen, en aan God
is het oordeel en het laatste woord…… Met die Jezus meegaan en Hem willen volgen
vraagt nog al wat merken de mensen om hem heen: Drie keer zien we mensen afhaken:
De Heer gaan volgen is leven in het gezelschap van iemand die nergens thuis
komt; voor wie nergens geen plek is die nergens thuis is. Misschien mag je in
de woorden van Jezus ook horen wat de kerk in de dagen van Lucas meemaakt; dat
de christenen die uit Jeruzalem zijn verjaagd en alles zijn kwijtgeraakt zich
hardop afvragen wat hun geloof hen waard is…. We zijn door ons geloof in Jezus
Christus als het volk Israel uit Egypte in de woestijn geen plek waar je thuis
komt maar onderweg naar het land van de belofte: Christenen doen het net als
hun Heer in dit leven zonder zekerheden en garanties Een tweede man wordt uitgenodigd
en wil wel, maar kan nu nog niet meegaan ; hij moet zijn plichten als goede
zoon vervullen en zijn vader begraven….. Die woorden laten misschien denken
aan Egypte waar Israel ooit slaaf was en voor de farao's piramides boven de
graven bouwde. De dingen die een heilige plicht voor je zijn. moet je loslaten
als je iets met Jezus hebt. Aan een derde vraagt Jezus dat hij nu meegaat en
het verleden achter zich laat.. Niet omzien en klagen over wat je allemaal bent
kwijtgeraakt want dan word je net als de vrouw van Lot ingehaald door de geschiedenis
die je versteend tot een zoutpilaar….. Jezus gebruikt het beeld van de ploegende
boer die iedereen kende, achter de sjokkende ossen stuurt hij de ploeg op zo'n
manier dat de aarde goed wordt omgewoeld en het ploegijzer niet breekt op de
stenen die overal in de akkers verborgen liggen. Zo wordt tegen ons gesproeken
als parochie van de kerk in Utrecht anno 2001: we leven niet van de oude tijd,
we zijn niet hier om onze fijne herinneringen aan toen de kerk nog vol was.
We zijn hier om met Jezus Christus naar Jeruzalem te gaan; naar de toekomst
waarin God zich op aarde laat zien. En wie Jezus Christus kent weet dat het
bij Hem gaat om het gewone leven van een mens met dat vege kwetsbare lijf geen
god onder goden, geen engel en geen dier, en Gods woord zijn toegedaan….