Zondag 1 december
2002, G.J. Westerveld, Antoniuskerk
Af en toe mocht ik op mijn petekind passen; in het begin was dat niet zo’n
probleem; haar moeder had alles in orde gemaakt ze lag in de wieg als ik kwam.
Als ze ging huilen moest ze een schone luier hebben of ze had honger en dan
gaf je haar de fles Je wiegde haar weer in slaap…. Toen ze op de been kwam was
het oppassen als een rustig moment op de bank voorbij. Steeds moest je op haar
letten: vooral als ze over de drempel van de kamer wegglipte en je haar niet
meer zag, dan moet je gespitst zijn op elk geluidje; vooral als het helemaal
stil werd:….. Wat doet ze daar; zou het nog goed gaan….? Over die gespitste
aandacht spreekt het evangelie: kijk uit je ogen en wees waakzaam. want de Heer
komt terug op een moment dat je hem niet verwacht. De Heer komt eens, vroeger
of later in de nacht…. Is die Heer dan een boeman waarvoor je bang moet zijn?
Als Marcus deze woorden opschrijft heeft hij misschien aan het scheppingsverhaal
in zijn achterhoofd waarin wordt verteld dat God scheiding maakt tussen licht
en donker Hij maakt de dag los uit de nacht en het donker : God zorgt er voor
dat er licht, tijd en ruimte komt voor het leven van de mensen. Met hoeveel
nacht hebben wij in ons eigen leven te maken hoe vaak is ons leven niet veel
anders dan een tasten in het duister en de weg zijn kwijtgeraakt ?. In die nacht
van de wereld komt God met licht…… Wij worden de komende weken in allerlei toonaarden
opgeroepen alert te zijn te leven als de deurwachter in het verhaal van Jezus
Zie je het licht al komen hoe help je mee om het licht te laten schijnen?. Doe
je mee aan de opbouw van een wereld waarin de mensen het loon krijgen dat hun
toekomt…. Die wereld krijgt van jou een kans als je in de schappen van de supermarkt
de koffie van Max Havelaar pakt in plaats van een vertrouwd merk. Laat je met
je boodschappen doen in de buurt al zien dat je stemt voor het afbreken van
de handelsbelemmeringen van Europa die een massa boeren van de derde wereld
arm houden? . Die andere wereld zonder nacht begint met jouw brief en handtekening
voor de vrijlating van een politieke gevangene in Iran. En de komst van het
licht heeft ook te maken met onze aandacht voor de slachtoffers van nieuwe pest:
aids die hier en in andere werelddelen samen al meer dan veertien miljoen doden
heeft geeist om van de ontelbare kinderen die verweesd zijn, nog maar niet te
spreken….. Ik hoor Marcus zeggen dat wij als leerlingen van Jezus daarbij niet
kunnen en mogen slapen….. Was Jezus het zelf niet die aan zijn leerlingen in
de laatste nacht van Jezus in de hof van olijven vroeg om met Hem te waken en
te bidden; maar zij vielen gedurig in slaap… Het is voor ons moeilijk om gespitst
te blijven op wat er in het leven werkelijk toe doet…. In de eerste lezing van
vandaag hoor je ook mensen zuchten dat alle enthousiasme en acties niets hebben
uitgehaald….. Jesaja is met een groep joden uit Babel in Jeruzalem teruggekomen..
Zijn volk heeft daar een paar generaties lang in den vreemde als tweede rangs
burger moeten leven. Daar droomde men van Jeruzalem: als we daar eens mochten
wonen…. Toen ze de stad hadden bereikt vonden ze er een steenwoestijn waarin
zich vreemde mensen hadden genesteld…. Zij hebben geen behoefte aan de joden
die terugkomen in het land waar hun grootouders ooit vandaan zijn gesleept.
Zij hebben niks met de glorie van de tempel van de joden en evenmin met de herinnering
aan de macht van hun koning David en zijn opvolgers…. Jeruzalem, de stad van
vrede, is een plek geworden waar iedereen zijn huis en grond verdedigt met prikkeldraad,
muren en bewaakte poorten…. Eindeloze ruzies over grond en oude rechten geven
de teruggekeerde mensen uit Babel het gevoel dat God zijn volk nog eens heeft
laat vallen….. Ze hebben ooit nog eens gedacht dat Hij het was die hun terugbracht
naar Jeruzalem…. Jesaja roept God uit de hemel: Zie vanuit de hemel omlaag;
waar blijft uw ijver en uw kracht: als U toch de hemel openscheurt om af te
dalen: Jesaja ziet ook waar de schoen wringt: het zijn de mensen zelf die vrede
onmogelijk maken: ze hebben geen boodschap aan de raad die de Schepper aan zijn
volk geeft. Jesaja erkent dat zijn volk het verbond dat God met hun voorvader
Zijn vriend de rug heeft toegekeerd We wisten zelf hoe we goed kunnen leven……
Met de moed der wanhoop probeert de gemeenschap de weg naar zijn Schepper terug
te gaan. Het is een hele stap om te erkennen dat je verkeerd hebt gehandeld
en dat je daarmee iemand hebt beschadigd: dat je je partner hebt verlaten: dat
je hebt gezondigd…. Jesaja moet als ooit Mozes op de berg voor het volk spreken
en vragen of God niet te diep is gekwetst in zijn liefde voor Israel….. Jesaja
erkent uit naam van zijn volk: wij zijn ontrouw geweest…. We horen vandaag een
schuldbelijdenis: mensen tegenover hun Schepper; tegenover hun boetseerder,
als een Vader die van zijn kinderen houdt…. Er zijn geen verzachtende omstandigheden
voor het kwaad maar God kan het toch ook niet toestaan dat zijn eigen volk verdwijnt:
God laat toch niemand in de kou staan: alleen dat geeft ons hoop….. Zie op ons
neer, kom uit de hemel en zie de ellende van uw volk….. Als dat ons gebed is
kunnen we ons niet in slaap laten wiegen waardoor we de sores even vergeten
maar worden we waakzaam: We worden gevoelig voor signalen en tekens die ook
al in deze wereld laten zien dat het anders gaat: dat mensen die elkaars vijanden
zijn met elkaar proberen te praten over hoe het verder moet gaan: in Bosnie,
Noord-Ierland, in het Midden-Oosten Als we met Jesaja en Jezus geloven in een
God die ons gemaakt heeft en die door alles heen van mensen houdt turen we in
het duister van onze dagen naar het minste puntje licht in het donker. We blijven
dan, ook ons leven lang, zoeken naar een streep op de einder en zijn vol goede
moed omdat het ons vertelt van de komst van een nieuwe morgen voor de hele aarde.