Zondag 15 september
2002, 24e zondag door het jaar, G.J. Westerveld, Antoniuskerk
Misschien kent u de joodse architect uit Wenen Simon Wiesenthal. Hij overleefde
de concentratiekampen van de Nazi’s in de tweede wereldoorlog; waar hij de meeste
gruwelijke dingen heeft meegemaakt. Daar werd hem duidelijk dat als hij er ooit
uit zou komen er voor hem nog maar een reden was om te willen leven. Hij zou
er alles aan gaan doen om de mensen die aan deze hel hadden meegewerkt hun gerechte
straf te laten ondergaan en een nieuwe hel te voorkomen…… Wiesenthal heeft een
ding nooit kunnen vergeten; Jaren na de oorlog vertelt hij in een brief over
een zieke Duitse soldaat in het kamp Hij wist dat hij zou sterven en blijkbaar
had de man nagedacht over wat hij had gedaan…. Ergens in Polen had hij een joods
gezin van een kind met zijn vader en moeder met zijn geweer neer gemaaid. Hij
had wroeging van zijn misdaad en hij wilde van een jood, een vijand van zijn
volk, vertellen wat hij had gedaan en hem uit naam van zijn volk om vergeving
vragen. Simon Wiesenthal schrijft dat hij voor die man, die voelde dat hij schuldig
was; geen enkel troostend vergevend woord kon uitbrengen. Jaren later vraagt
hij zich af of hij toen goed heeft gedaan: Hij vraagt aan iemand die ook de
kampen heeft overleefd: Had ik hem wel moeten vergeven? Ik denk aan de nuchterheid,
en de gelatenheid waarmee we de berichten ontvangen over de gewelddadigheden
in het Midden-Oosten tussen Israeli’s en Palestijnen; over Noord-Ierland en
de Balkan, waar niet meer geschoten wordt…… Daar is zoveel haat , zoveel wrok,
bij mensen die hun huis die hun kind, hun vader, moeder zijn kwijtgeraakt……
Na hun geschiedenis van moord en doodslag kan het daar tussen de mensen van
verschillende volken en godsdiensten nooit meer goed komen; Je kan wachten op
het moment dat het geweld weer ergens oplaait als een veenbrand die onzichtbaar
onder je voeten verder kruipt….. Hoe maak je het zelf mee: dat buren lucht voor
elkaar zijn; dat mensen elkaar na jarenlange vriendschap niet meer aankijken…..
dat familieleden elkaar doodzwijgen….. Je kan maar beter uit de buurt blijven
We hebben, door schade en schade, ontdekt wat de ander waard is……. Dan komen
onze verhalen over onze dromen en onze teleurstelling; over de tegenslag over
het pootje dat ons gelicht werd……. We hadden graag anders gewild maar we hebben
in het leven geleerd: wel goed maar niet gek…… We hoen hier wel hoe ik moet
vergeven als mijn broeder mij iets misdoet….. Petrus vindt dat hij al heel ver
gaat: zeven keer; het getal van wat af,gaaf en genoeg is…. Zeventig keer zeven
maal zal je vergeven: zo getal kan je niet bijhouden; met andere woorden Jezus
zegt tegen zijn bes6te vriend: er is aan jouw vergeving geen grens; zodra je
niet meer telt dan lijk je een beetje op de Allerhoogste….. Jezus laat met een
verhaal iets van God zien; die geen grens stelt aan vergeving; Hij lijkt op
een koning die afrekening houdt met zijn ambtenaren. Een van zijn gouverneurs
heeft bij hem een schuld van 10.00 talenten; de waarde van 25 miljoen euro’s.
Als het geld niet op tafel komt zullen er maatregelen worden getroffen: de familie
van de man wordt dan opgepakt en als slaaf verkocht. De ambtenaar bidt en smeekt
om uitstel en geduld. Eigenlijk een absurd; want hoe krijg je zo’n schuld vereffend?
De koning krijgt met zijn ambtenaar te doen; er staat in de griekse tekst: Hij
werd ontroerd, zoals ook van Jezus verschillende malen wordt verteld dat hij
ontroerd werd door mensen…. En als de ambtenaar opgelucht kan gaan komt hij
een collega tegen op de trappen van het paleis: die bij hem een schuld heeft
van 100 denaries een goed maandloon zouden we zeggen; een overkomelijk bedrag.
En hij gaat te keer en deze man op zijn beurt vraag om uitstel en geduld; Maar
de schuldeiser staat op zijn recht; de man moet worden vastgezet tot dat de
laatste cent is betaald De mensen die het zien gebeuren raken ontstemd en ze
klagen bij de koning over de ambtenaar die er zelf zo genadig afgekomen is……
Ziet hij dan geen verhouding tussen wat hij doet met zijn collega en de vorstelijke
manier waarop hij zelf is behandeld? We bidden elke keer : vergeef ons onze
schuld zoals we aan anderen hun schuld hebben vergeven; wij mogen vergeving
van God verwachten als wij vergeven…..zonder ophouden….. Vergeven is niet vergeten.
Vergeven is niet zand er over maar ook samen kunnen zien en noemen wat de schuld
is; waardoor iemand gekwetst is waar het is misgegaan. Je weet ook dat je iemand
niet zo maar verandert maar misschien kan je elkaar wel zo leren kennen dat
je weet wat iemands zwakke en sterke kant is…. Als we het samen leven in deze
wereld dragelijk willen maken moeten wij leren vergeven. Dat gaat om het leven
in je familie in de straat en in de stad met zoveel mensen.. Vergeven vraagt
veel van je zelf; het gaat met pijn; het betekent afzien van jouw recht op vergelding.
Vergeven is niet makkelijk: het is een lange weg van eindeloos geduld met elkaar
en het is leren loslaten van je eigen gelijk en leren inzien dat jij net als
de ander leeft van de liefde en het licht die God aan alle mensen,zijn kinderen
geeft….