Zondag
7 april, 2e zondag van Pasen, G.J. Westerveld, Antoniuskerk
Wie
kan nog geloven in vrede tussen Israeli’s en Palestijnen die al meer dan een
halve eeuw met elkaar in een uitzichtloze oorlog zijn verwikkeld… Wat moet er
gebeuren dat mensen van hun eigen lijf een huls voor bommen maken.. Elke dag
ellende voor families van slachtoffers die voor een generatie verminkt zijn
maar ook voor de familie van daders die door de waanzin broers, zoons, vaders
en ooms kwijtraken. Aan wat voor waanzin is het leger van Israel begonnen met
het platwalsen van alles wat in de Palestijnse gebieden is gebouwd Waar is alle
onze inspanning, werk zorg en ook ons geld goed voor geweest……. Trek je handen
er af en vergeet het liever…… Wat kan je verwachten in veel landen in de derde
wereld waar als een natuurramp is bedwongen de burgeroorlog weer de kop opsteekt….
En wat zie je gebeuren met drugsverslaafden die clean zijn en een nieuw leven
willen beginnen en wat weet je van gescheiden mensen die steeds weer aan hun
verleden worden herinnerd. Je hoort over zoveel goed bedoelde initiatieven en
ideeen maar je weet uit ervaring dat het onbegonnen werk is Laat het liever;
zand erover…….. Thomas is ook een idealist; zo’n man die geloofde in de maakbaarheid
van een andere samenleving anders was hij geen volgeling van Jezus van Nazareth
geworden.. We kennen hem al van eerdere gelegenheden toen Jezus met zijn leerlingen
over heengaan en over de weg naar het huis van de Vader sprak…. Thomas was toen
de eerlijke man die zei dat hij het niet begreep: Heer we weten niet waar U
heen gaat en hoe zouden we de weg daarheen kennen? Na de moord op Jezus ziet
hij de feiten onder ogen: aan zijn droom is een einde gekomen….. Hij vindt het
best dat de andere vrienden bij elkaar kruipen en met elkaar treuren om hun
vervlogen dromen en om de dood van hun vriend; maar je moet wel nuchter zijn……
Hij heeft zijn eigen gedachten bij hun opgewonden gedoe over de Heer die ze
hebben gezien…. Mensen met verdriet maken vaak elkaar iets wijs…. Thomas erkent
dat het met Jezus afgelopen is : wat voorbij is komt niet terug; dood is dood…..
Thomas heeft daarvoor meerdere redenen: Hij herinnert zich hoe Jezus zelf gezegd:
Waar ik heenga kunnen jullie niet komen….. En een van de vrouwen die Jezus in
de tuin bij het graf heeft gezien vertelt zelf dat Jezus haar gewaarschuwd heeft:
raak me niet aan; houd me niet vast. Je kan wel denken dat Hij er is: maar de
feiten lopen onherroepelijk uit op een desillusie…… Thomas kan geen halleluja
roepen: als hij niet met eigen ogen heeft gezien dat Jezus die hij gekend heeft
en die is doodgemarteld de zelfde is van wie de vrienden zeggen dat Hij leeft……
Als Jezus leeft moeten de wonden van zijn marteling Hem nu nog tekenen…… De
vrienden van Jezus zijn in Jeruzalem bang dat hun hetzelfde zal overkomen als
wat er met hun meester is gebeurd: daarom houden ze de deuren gesloten…. Met
elkaar weggekropen dromen ze over vroeger en ze worden stil als ze denken aan
de gruwelijke feiten van de laatste dagen :….. Je zou zelf ook graag met een
schone kon beginnen; Maar je komt niet om de dood heen; de feiten laten zich
niet veranderen…. Tegen de mislukking in het leven zijn wij niet opgewassen
lijkt het meestal…… Als Thomas bij zijn vrienden is gebeurt het weer dat Jezus
in de kring verschijnt: zomaar, terwijl de deuren op slot zijn… Als een engel
van God komt Jezus in de kring: hij breekt door de angst van de vrienden heen…..
Jezus nodigt Thomas zijn ogen de kost te geven en met zijn handen na te voelen
wat hij ziet en te gaan geloven ……. Thomas zegt dan dingen die nog geen mens
tegen Jezus heeft gezegd: Mijn Heer en mijn God ……. Daarmee is het verhaal van
Johannes rond: eindelijk een mens die ziet en beaamt dat Jezus van God is: Hier
is Gods vleesgeworden woord van den beginne door wie alles is; God in onze gedaante…..
Thomas raakt Jezus niet aan: het zien brengt hem tot geloof.. Hij ziet in het
lichaam van Jezus de sporen van de pijn de littekens van het lijden de mislukking
is niet weggepoetst Jezus draagt het mee in het bestaan aan gene zijde van de
dood…. Wij zouden het liefst opnieuw willen beginnen en vergeten wat er fout
en stuk is gegaan; we weten dat het ook niet kan: gedane zaken nemen geen keer…..
Toch gebeurt het met mensen zelf: als je om je heen durft te kijken en niet
alleen maar bezig bent met hoe het vroeger allemaal beter was: dan zie je het
wonder van het leven: dat mensen vrede vinden ondanks de tegenstellingen; dat
mensen delen ondanks armoede; dat mensen vergeven ondanks verwijten…. Dat jij
met je geschiedenis en je handicaps er toch bij hoort willen we niet geloven:
dat God van ons houdt en zoekt willen we niet voor waar houden….. Dat doden
leven is onmogelijk…… Thomas heb nou eens vertrouwen: Thomas die de bijnaam
heeft van ongelovige is de eerste in het evangelie van Johannes die de proclamatie
van de kerstnacht de verschijning van God in Jezus onder de mensen beaamt: Mijn
Heer en Mijn God En dan het vreemde antwoord aan Thomas: Gelukkig zij die niet
gezien hebben en toch geloven….. wordt misschien over de schouders van de leerlingen
heen gezegd tegen de mensen die het verhaal van Johannes horen; tegen ons en
alle mensen die zich door de tijden heen hebben aangesloten bij het gezelschap
van Jezus’ leerlingen in de dagen van Johannes die Jezus niet persoonlijk hebben
gekend… Je hoeft het niet te hebben van Hem zien maar geloven leer je door je
Zijn manier van leven eigen maken die we kennen uit de verhalen en het leven
van de apostelen….. op Zijn manier in het kleven gaan staan en daarin het vreemde
van Gods kracht ontwaren Ik wens ons toe dat wij de Levende ontmoeten in mensen
die leven als Hij: die eensgezind God loven en hun brood breken en delen……..
Zondag
24 februari, 2e zondag veertigdagentijd, G.J. Westerveld, Antoniuskerk
Hoe hoger je in de bergen komt hoe groter de afstand wordt naar het dorp of
de stad hoe meer je het gevoel krijgt dat je ook zelf anders wordt…… Bij alle
gezwoeg om hogerop te komen krijg je het gevoel dat er iets van je afvalt: dat
je afstand neemt van de alledaagsheid. Uit de stank van verkeer en uit het lawaai
van de straat; in de eenzaamheid en de wijdse ruimte lijkt het alsof de zon
meer kracht heeft dan je beneden al voelde Op een berg kan je het gevoel krijgen
van de zevende hemel, waar je zwoegen wordt beloond…. Je kan er tijden rondhangen
maar er komt onherroepelijk een moment dat je weer naar beneden moet; Want boven
kan je niet je brood verdienen Daar boven zie je maar een deel van de werkelijkheid
ook de mensen die er kunnen komen is een bepaald slag: gezonde sterke mensen
die goed in hun vel zitten; arme mensen zie je er niet want die hebben beneden
in het dal en de vlakte andere dingen te doen om in leven te blijven….. Vandaag
vertelt Mattheus ons een top-ervaring uit het leven van Jezus….. De evangelisten
vertellen vaker dat Jezus de bergen en de stilte opzoekt: vooral als de mensen
op Hem aandringen …. Hij gaat dan alleen omhoog om te bidden…. Op de keerpunten,
beslissende momenten in zijn leven, trekt Hij zich terug om alleen te zijn met
God die Hij zijn hemelse Vader noemt…… Bergen hebben zijn de verhalen van de
bijbel de plaats waar hemel en aarde dicht bij elkaar komen waar mensen God
ontmoeten…. Ik denk aan Abraham die zijn familie, zijn geloof en zijn land achterliet
en gehoor gaf aan een vreemde stem die hem bleef lokken. Abraham geloofde dat
de God die hij niet kende hem een toekomst zal geven…… Van hem wordt verteld
dat hij op de berg waar hij zijn zoon ging offeren tot het inzicht komt wat
God werkelijk van hem vraagt…… Dat verhaal is in deze dagen bij onze buren in
de moskee weer verteld toen ze vrijdag het offerfeest vierden…. We kennen de
geschiedenis van Mozes die op de berg Horeb geroepen wordt om leider van het
volk te worden Op die berg ontvangt hij als het volk uit Egypte is gevlucht
van God de tien geboden, de regels en woorden die het geluk voor mensen binnen
handbereik brengen….. Op de berg ontmoet de profeet Elia God in een zachte bries
en ontvangt hij de kracht om opnieuw als profeet van de allerhoogste te spreken
tegen zijn volk….. Zes dagen hiervoor heeft Petrus van Hem gezegd dat Jezus
voor hen de Messias is; de zoon van de levende God….. Petrus heeft uit naam
van alleen iets over Jezus dat van generatie op generatie een droom is voor
het hele joodse volk: Christus, de Messias is een persoon van koninklijke allure
iemand die de macht bezit om een einde te maken aan de ellende van het volk……
Toen heeft Jezus ook voor het eerst gezegd hoe Hij Messias wordt: verraad, lijden
dood heen….. Vandaag mogen drie vrienden het ware gezicht van Jezus de Messias
zien…. Ze mogen zien en horen dat Jezus Messias alles te maken met de vervulling
van het visioen van de profeten dat God zijn volk leven geeft …… Op de berg
ondergaat Jezus een metamorfose hij verandert van gedaante: God zelf treedt
in zijn lichaam… Zijn gezicht straalt als de zon; zijn kleren worden licht….
De woorden die de evangelist gebruikt zijn dezelfde die in andere verhalen klinken
om de ontmoeting van mensen met God te beschrijven….. Het is de beschrijving
die we ook kennen van pasen als Jezus, als eerste mens, uit de dood wordt opgewekt……
Jezus staat tussen Mozes en Elia; de man van de wet en de profeet; tussen mensen
van wie ons verteld wordt dat wij hun graf niet kennen; die dicht bij God zelf
zijn….. De leerlingen mogen zien hoe Jezus thuishoort bij wat Israel tot volk
van God maakt; een mens uit een stuk die laat zien waarvoor heel Gods volk bestemd
is: een zegen voor de wereld, een mens die vrede brengt, iemand die de wereld
anders maakt….. Op de berg is vandaag de hemel open: Prachtig, zo moet het altijd
blijven: hoor je roepen Petrus biedt zijn diensten aan als je het wilt bouwen
we drie tenten. Jezus geeft hem geen antwoord…. Wat wij dan horen is de stem
van God: net zoals eerder bij de Jordaan : Dit is mijn geliefde zoon luister
naar Hem Bij zoveel hemels geweld en licht worden de vrienden bang en ze vallen
voorover op de grond…. Als alles over is bindt Jezus hen op het hart te zwijgen
over wat ze hebben gezien ; ze zijn nog niet in Jeruzalem, waar alles tot het
bittere einde moet worden volbracht en God op de paasmorgen voor de ogen van
iedereen zijn trouw aan Hem laat blijken….. Jezus gaat met zijn vrienden terug
naar het leven van alle dag waar de mensen weer op Jezus wachten en aan Hem
trekken en tegen hem duwen: (een melaatse vraagt zijn hulp; een Romeinse officier
met een ziek dochtertje hoopt dat Hij hem kan helpen, een vrouw die al twaalf
jaar ziek is dankt dat het genoeg is hem aan te raken een paar blinden schreeuwen
achter hem aan een rijke jongen wil zijn leerling worden ) Tussen al die mensen
met hun sores moeten de vrienden ontdekken wie Jezus is, hoe Hij de wil van
zijn hemelse vader doet en daarom de geliefde Zoon heet….. Je moet Jezus vooral
in het dal zoeken en niet op de toppen die alleen voor bijzondere heiligen en
hoogvliegers bereikbaar zijn…… Jezus, de mens naar Gods hart, leeft in de steden
en dorpen bij de brekebenen de pechvogels en randfiguren; bij de tollenaars
en de zondaars Wij gaan bij tijden ook de berg op: we trekken ons terug op deze
plaats om even van de dagelijkse besognes verlost te zijn om even op adem te
komen en om te bidden: en net als Jezus God te zoeken; Hem te horen….. Dat kan
maar even: we gaan hier vandaan je wordt teruggestuurd naar het leven van alle
dag waar de vragen weer zijn en de mensen met hun zorgen en kwalen en gezeur
op je af komen…… Daar zal blijken of we mensen van de Messias zijn geliefde
mensen van God door wie Gods wil gebeurt; mensen die zorgen van anderen durven
meedragen Dat heeft in deze weken in de parochie te maken met een vastenactie
die we houden voor vader Adriaan in Boekarest om hem te helpen jonge mensen
goed onderwijs te geven: dat hij van ons meer krijgt dan een fooi voor een kopje
koffie . Dan heb je iets te maken met de duizenden mensen die bij ons op zoek
zijn naar een beetje beter leven dan ze thuis hadden: die hier vaak als illegalen
tussen wal en schip zijn geraakt waarvoor je straks tenminste je handtekening
zet en vraagt dat onze overheid ze tenminste menselijk behandelt…… Ik hoop dat
de herinnering aan een moment waarop wij de glans van hemels licht in ons eigen
leven hebben gezien ons maakt tot mensen die licht voor anderen durven zijn
Dan zal door ons de wereld van gedaante veranderen…..