Zondag 27 januari
2001, 4e zondag door het jaar, G.J. Westerveld, Antoniuskerk
Een jaar geleden werd een goede kennis ziek en na een paar weken stierf hij….
Voor mijn gevoel wordt nu bij stukje en beetje duidelijk wie hij was; hoe hij
vaak voor anderen klaar stond en dingen deed die niemand van hem hoefde te weten…..
Terugziend krijg je een heldere voorstelling van wie iemand is……. Zo schrijft
Mattheus over Jezus van wie hij een leerling is. Voor hem is duidelijk dat Jezus
er vanaf het begin al niet mag zijn; Vanaf het begin, bij zijn geboorte, wordt
hij bedreigd. Het zijn vreemden, die in Jeruzalem naar hem zoeken als de nieuwe
koning van de Joden omdat ze zijn ster in het oosten hebben gezien Als dat bericht
door Jeruzalem gaat moet het kleine kind Jezus uitwijken naar Egypte. en daar
wachten op de dood van de mensen die Hem naar het leven staan. Vandaag zien
we hem de wijk nemen uit Judea waar hij leefde in het gezelschap van de volgelingen
van Johannes die ook Jezus in de Jordaan heeft gedoopt. Jezus’ leven loopt gevaar
als Johannes met wie hij op allerlei manier verwant is wordt opgepakt en overgeleverd
en vermoord…. Daarom zoekt Jezus asiel, een veilige plek in Galilea, weer zo’n
uithoek die in de oren van de vrome joden net zoals Egypte geen goede klank
heeft…… Het is een gebied waar een gewone mens liever niet komt en zich niet
veilig voelt: een streek waar een oorlog wordt gevoerd tegen de bezetting door
de Romeinen voor wie het land belangrijk is om de weg waarlangs de handel gaat
vanaf de Middellandse zee naar Syrie en verder…. Verhalen van het begin van
onze jaartelling vertellen over de kruisiging van boeren in Galilea die de belasting
niet konden betalen aan de Romeinen te arm omdat rondtrekkende bendes hun oogst
verwoesten of ze werden veroordeeld verdacht van hulp aan de opstandelingen….
In Galilea hebben in de ogen van de joden met hun tempel in Jeruzalem goede
mensen niks te zoeken Daar woont Jezus: tussen het halfheidense volk in Kafarnaum,een
stadje aan het meer waar niemand zich echt voor interesseert In een soort Amsterdam-Bijlmer
op een plaats met alle ellende die het leven van mensen kent is Jezus thuis
Daar gebeuren door Hem dingen die in de ogen van de evangelist door Jesaja ooit
zijn gezegd over een volk dat door de grote mogendheden onder de voet is gelopen:
over een volk in het duister gaat een licht op…… Jezus is een baken voor mensen
die in het duister rondtasten en mensen die geen hand voor ogen zien wijst hij
de weg ….. Daar klinkt zijn oproep tot een radicaal andere manier van leven
die Hij van Johannes de doper heeft overgenomen: kijk de andere kant op, bekeer
je want God staat voor de deur Mensen maken door Hem aan den lijve mee dat God
dicht bij is: dat Hij in Jezus mensen aanraakt: dat Hij mensen zichzelf laat
zijn, geluk geeft en geneest Je ziet in het land, de wereld die door velen is
afgeschreven hoe Jezus door wat Hij zegt en doet heilzaam is voor mensen Terugziend
op het leven van Jezus en kijkend naar de gemeenschap die Jezus heeft verzameld
en van Hem leeft wordt ons verteld hoe de kerk begint en waarvoor de kerk is
bedoeld………. Het gaat de Heer om gewone mensen die hun alledaagse werk doen…
die Hij vraagt om met Hem mee te gaan: Vissers die op het strand aan het werk
zijn krijgen de uitnodiging: kom mee en ik zal van jullie vissers van mensen
maken. Zijn opdracht is tegelijk een belofte: Wat we hier gebeurt is precies
wat Abraham en Mozes en de profeten van Israel is overkomen die God hebben leren
kennen toen ze gehoor geven aan de vreemde stem …… Het leven wordt dan niet
altijd eenvoudiger maar voor wie het waagt breekt een leven door dat tenslotte
vrede brengt De broers Simon en Andreas laten hun dagelijkse werk in de steek:
zonder dat ze hebben gevraagd wat Jezus biedt zonder een regeling voor het bedrijf
en zonder afscheid van de familie die ze achter laten… Ze volgen in goed vertrouwen.
Deze gebeurtenis herhaalt zich met twee andere broers Jacobus en Johannes die
ook meegaan…. Jezus volgen, leerling worden is in het evangelie een radicale
stap die je helemaal opeist. Verderop zal Jezus zeggen dat wie niet zijn zekerheden
zijn huis, zijn familie zijn vader, moeder, broers en zusters loslaat zijn leerling
niet kan zijn. Als er voor jou een religieuze plicht bestaat die je eerder zou
moeten vervullen, de doden te begraven dan ben je niet voor zijn gezelschap
geschikt….. De mensen die Hem volgen, zijn leerlingen zullen zien hoe bij de
Heer de wereld ten goede verandert : hoe mensen opleven; als Hij zijn handen
uitsteekt naar lammen en kreupele mensen gaan ze weer lopen en als hij de ogen
van blinden aanraakt gaan mensen weer zien. Mensen die niet meetellen worden
door Hem bezocht en er weer bijgehaald…… Met andere woorden: Je ziet Jezus mensen
van de ondergang redden… . Jezus vist mensen op uit de zee van de wereld met
soms kolkende en zuigende doodskracht…. Jezus gelooft dat mensen dat ook kunnen:
daarvoor vraagt hij de broers met Hem mee te gaan en te zien en luisteren. Ze
zullen het zelf gaan doen tot hun eigen verbazing: na pasen komt in Jeruzalem
een beweging op gang die in de naam van Jezus dat doet waardoor Jezus Zoon van
God en Messias van Israel heet…… Je hoort nog naklinken wat In Galilea is gezegd
toen ze met Jezus zijn meegegaan Kom en ik zal vissers van mensen van jullie
maken…. Hoe moet dat klinken in de oren van mensen die elke dag met gevaar voor
eigen leven de kost verdienen; voor wie het water van de zee dood en onderwereld
zijn; daar ga je niet alleen aan de slag….. Voor Jezus is geloven geen kwestie
voor een persoon; alleen redt je het niet: hij vraagt vandaag broers zich bij
Hem aan te sluiten….. Geloven christen zijn maakt dat we er voor elkaar zijn
om elkaar te steunen en overeind te houden; Jezus verzamelt mensen in een gemeenschap
in de gemeenschap hou je het als Zijn leerling vol om de weg van de ommekeer
te gaan: soms tegen de stroom in te leven van wat gewoon wordt gevonden en de
mode vraagt… Het verhaal van de vissers die volgden heeft van generatie op generatie
mensen een handvat gegeven om de stem van een vreemde en de ommekeer in hun
leven zelf te kunnen begrijpen Ze heten Franciscus van Assisi, Maarten Luther,
Bernadette de Sobirous, Martin Luther King, Oscar Romero die iets anders zijn
gaan doen dan ze ooit hebben gedacht omdat de Heer hun vroeg mee te gaan…..
Zulke mensen zijn soms dichterbij dan je vermoedt: mensen die anders zijn gaan
doen en denken die in de dingen die zij meemaken een stem hebben gehoord die
ze niet kunnen vergeten; mensen die hun schepen achter zich hebben verbrand
en keuzes hebben gemaakt die hun op een weg in het leven bracht waarvan ze niet
hadden kunnen dromen die mensen laten opfleuren; en het ondragelijke dragelijk
maken die als Jezus mensen verlichten en oprichten en met zichzelf in vrede
leven…. Ik wens ons toe dat we kunnen leren luisteren en de stem van God in
ons leven verstaan dat wij van harte de Heer volgen die ons licht en ons heil
is……