Zondag 30 december
2001, H. Familie, G.J. Westerveld, Antoniuskerk
Het kerstfeest in de bijbel is minder idyllisch dan de plaatjes die wij er bij
gemaakt hebben; Want wie wil dat een kind ergens achteraf in een schuur bij
het vee geboren wordt…. Je voelt je verlegen bij beelden en verhalen van vluchtelingen
in kampen en bij de mensen die hier vreemd in de stad zijn gekomen en in afbraakpanden
mogen wonen vooral als er kinderen bij zijn….. Ik zeg meteen ook dat vluchtelingen
niet de enigen zijn die ellende meemaken: ik denk aan de gezinnen van gescheiden
ouders , of waar een kind is vermoord of aan kinderen die hun ouders niet meer
willen zien; en aan broers en zussen die met elkaar overhoop liggen…. Mattheus
vertelt niet over Jozef en de vlucht van zijn familie om de vluchtelingen te
troosten met de gedachte dat Jezus hen zeker zal begrijpen omdat hij ook moest
vluchten Het gaat hem niet in de eerste plaats om het vluchtverhaal of de ervaring
van de terugkeer zoals er in onze tijd eindelijk geluisterd wordt naar de verhalen
van mensen die na de tweede wereldoorlog uit de kampen kwamen….. Mattheus schrijft
vanmorgen twee keer dat Jozef luistert naar wat de engel tegen hem zegt: Sta
op: Twee keer staat Jozef op en twee keer gaat hij ….. Daarmee komt het verhaal
van Jezus’ vlucht heel dicht bij het verhaal van Mozes. In de dagen van Mozes
vaardigt een wrede farao in Egypte het decreet uit dat alle pasgeboren hebreeuwse
jongetjes gedood moeten worden Herodes geeft het bevel nadat hij het gerucht
heeft gehoord dat in Bethlehem pas een koningskind is geboren dat alle jongetjes
die er jonger zijn dan twee jaar gedood moeten worden….. Mozes ontkwam in een
biezen mandje aan de oever van de Nijl aan de dood. Later moet hij uit Egypte
vluchten om uit handen van farao te blijven als hij een opzichter die een landgenoot
mishandelde heeft dood geslagen….. Jezus ontkomt aan Herodes’ plan door te vluchten
naar Egypte en Hij kan terugkeren als koning Herodes is gestorven…. Mozes kwam
na de dood van farao terug in Egypte als de leider van zijn volk dat hij weghaalde
uit de slavendienst aan de farao. Voor Mattheus is Jezus Messias bij zijn volk
teruggekomen als een nieuwe Mozes die mensen bevrijdt uit alles wat hen neerdrukt
en tot slaaf maakt……. De verhalen van het evangelie nemen je mee om te horen
en te zien hoe mensen door Jezus worden bevrijd uit alles wat geen leven is:
hoe Hij zelf leeft uit een visioen en uit een onwrikbaar vertrouwen op God die
doet wat Hij zegt. Jezus is meer dan Mozes van wie verteld wordt dat hij het
beloofde land niet kon binnengaan; Jezus mocht over zijn lijden en dood heen
het eeuwige leven betreden; Hij is de eerstgeborene uit de dood,de nieuwe adam……
Het verhaal van de vlucht van de heilige familie vertelt ons hoe wij leven als
leerlingen de Heer; dat wij de dreigende dood uit de weg moeten gaan: dat bij
ons zal het leven voorop staan: Jozef vluchtte naar Egypte om zijn kind te beschermen
en een kans te geven…. Bij ons moet het leven van anderen, kwetsbare mensen,
veilig zijn daarvoor zullen we van alles moeten doen en laten…. Van Jozef en
Maria wordt verteld dat ze na verloop van tijd met hun kind terugkeerden naar
de plek waar ze thuishoorden; toen koning Herodes was gestorven toen de toestand
anders was geworden….. Het kan zijn dat je op je schreden moet terugkeren dat
genomen besluiten niet voorgoed zijn. Je moet terug naar de plek waar je vandaan
komt….. Het zou wel een kunnen zijn dat je taak ligt op de plek die je hebt
verlaten. Dat is niet altijd de makkelijkste weg, ook niet voor Mozes die God
wil overtuigen dat hij niet de geschikte man is en niet voor Jezus die in de
woestijn met alle keuzes worstelt….. Van ons wordt gehoorzaamheid verwacht:
dat je oren en je gehoor gebruikt; geluiden onderscheid; dat je leert luisteren
Gehoorzaamheid is meer dan de volgzaamheid van een hond die je commando’s opvolgt….
Jozef hoort de engel tegen hem spreken: Sta op neem het kind en zijn moeder
en ga naar Egypte En in Egypte opnieuw: Sta opneem het kind en zijn moeder en
trek naar het land Israel…… Steeds zullen we moeten luisteren; steeds moeten
we weer doen wat we in goed geweten denken te hebben gehoord van God….. Daarbij
gaat het er steeds om dat wij het vertrouwen van Maria waarmaken: mij geschiede
naar uw woord……. Dat geloof beteken niet dat je alles gemakkelijk wordt gemaakt:
maar dat je nadenkt, wikt en weegt, overlegt en luistert je verstand gebruikt
en je gevoel laat spreken; misschien lig je nachten lang over een beslissing
te piekeren, Dat overkwam ook Jozef en Maria over in Bethlehem en opnieuw in
Egypte maar dan pas kom je tot de slotsom waar je van zegt: dit is wat God van
ons vraagt….. Ik wens u nogmaals zalig kerstfeest…..